Τρίτη, 22 Μαΐου 2018

"Με άλλα μαχαίρια… σφάζουν τους πλήρεις ημερών και με άλλα τους νεότερους" 

(Μιχάλης Σταφυλάς)


Την Πέμπτη στις 11 το πρωί στο νεκροταφείο της Καλλιθέας, θα πραγματοποιηθεί η εξόδιος ακολουθια και η κηδεία του Μιχάλη Σταφυλά, ενός πολύτιμου και σημαντικού συγγραφέα, λογοτεχνη, διευθυντή του περιοδικού ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ και πάνω από όλα ανθρώπου σπάνιου και καθαρού και σοφού κυριολεκτικά που ότι κι αν συνέβαινε είχε μόνιμα έναν καλό λόγο και ένα χαμόγελο. Το 2008 κυκλοφόρησε επίσης από την Εταιρεία Ευρυτάνων Επιστημόνων το βιβλίο της καθηγήτριας Πανεπιστημίου και τ.υφυπουργού Πολιτισμού Καλλιόπης Μπουρδάρα "Μιχάλης Σταφυλάς -ο Ευρυτάνας λόγιος"


Το Μουσείο Μπενάκη παρουσιάζει το εικονογραφικό έργο του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα.


Στην Πινακοθήκη Γκίκα του Μουσείου Μπενάκη  η έκθεση «Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας. Ζωγραφίζοντας για τα βιβλία»
 «...Τις συγκεντρώσεις μας στον Ίκαρο κάποτε διέκοπτε, προς το τέλος, ο αγαπητός Αλέκος Πατσιφάς, και τότε ο Κατσίμπαλης μας παρέσυρε σ' ένα τραπεζάκι του Ζόναρ, όπου πίναμε το νέκταρ που μας έδινε το βιβλιοπωλείο του Νίκου Καρύδη» γράφει σε κείμενό του για τα 50 χρόνια του Ίκαρου ο Ν. Χατζηκυριάκος Γκίκας.
Τα βιβλία που εικονογράφησε ο μεγάλος ζωγράφος, είναι πλέον κλασικά και αντικατοπτρίζουν τις σχέσεις μεταξύ των δημιουργών, αλλά και το κλίμα εκείνης της εποχής.
Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας.

Ο Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας ασχολήθηκε συστηματικά με την εικονογράφηση κειμένων από το 1937 μέχρι το 1992. Πραγματοποίησε εξώφυλλα βιβλίων, προμετωπίδες και εικονογραφήσεις κυρίως για ποιητικά έργα. 

Λογοτεχνικά περιοδικά όπως η "Νέα Εστία", οι "Μορφές", η "Αιξωνή" κυκλοφόρησαν με έργα του Γκίκα ως εξώφυλλο ή προμετωπίδα, ενώ εικονογράφησε πλήρως, τα "Ποιήματα του Καβάφη", την "Οδύσεια" του Καζαντζάκη, το "Δάφνης και Χλόη" του Λόγγου, την "Αμοργό" του Νίκου Γκάτσου. Σε αυτά προστίθενται και πολλά μεμονωμένα εξώφυλλα και προμετωπίδες για βιβλία και ποιητικές συλλογές, όπως του Οδυσσέα Ελύτη, της Λητώς Κατακουζηνού, της Μαργαρίτας Λυμπεράκη και άλλα.

Η έκθεση προσφέρει στο κοινό τη δυνατότητα να έρθει σε επαφή τόσο με τη ζωγραφική όσο και με τη λογοτεχνία, ενώ παράλληλα του δίνει την ευκαιρία να μελετήσει παλαιότερες εκδόσεις και να γνωρίσει το πλούσιο εικονογραφικό έργο του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου, Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα.

Επιμέλεια: Ιωάννα Μωραΐτη
Σχεδιασμός έκθεσης: Παύλος Θανόπουλος
Διάρκεια έκθεσης: εως 21/07/2018
Πινακοθήκη Γκίκα | Κριεζώτου 3, 106 71 Αθήνα

Παρασκευή, 18 Μαΐου 2018

Ομαδική έκθεση ζωγραφικής: «Την μεν ζωγραφίαν ποίησιν σιωπώσαν…»

Χορηγός Επικοινωνίας ΕΡΤ Α.Ε
το concept, την  οργάνωση και την  επικοινωνία της έκθεσης την ευθύνη έχει ο Δημήτρης Λαζάρου.


Για πρώτη φορά η BLANK WALL GALLERY, γνωστή για τις εξαιρετικές εκθέσεις φωτογραφίας που παρουσιάζει, φιλοξένησε στον χώρο της από 1 έως 23 Δεκεμβρίου 2017, την ομαδική έκθεση ζωγραφικής με θέμα «Την μεν ζωγραφίαν ποίησιν σιωπώσαν…» στην οποία συμμετέχουν 43 σύγχρονοι Έλληνες εικαστικοί. Την έκθεση επιμελούνται οι ιστορικοί τέχνης κ. Ευαγγελία Καϊράκη και Μαρία Μόσχα Καρατζόγλου, ενώ για το concept, την οργάνωση και την επικοινωνία της έκθεσης την ευθύνη έχει ο Δημήτρης Λαζάρου.
Πλήθος κόσμου, φιλότεχνοι, άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών, κατέκλυσαν τους χώρους της BLANK WALL GALLERY (Φωκίωνος Νέγρη 55, Κυψέλη, 211 4052138), το βράδυ της 1ης Δεκεμβρίου, στα εγκαίνια της ομαδικής έκθεσης ζωγραφικής «Την μεν ζωγραφίαν ποίησιν σιωπώσαν…»στην οποία συμμετέχουν 43 σύγχρονοι Έλληνες εικαστικοί.
Τελικά όμως, πέρα από κάθε συστηματική προσπάθεια σύζευξης της ποίησης με την ζωγραφική, η ποίηση ούτως ή άλλως αναβλύζει από την ζωγραφική και από την τέχνη εν γένει. Ο λόγος κινητοποιείται στον θεατή, υπό την έννοια των συναισθημάτων, των σκέψεων, των αναμνήσεων, των συμφωνιών, αλλά και των διαφωνιών. Όπως έλεγε ο Γκαίτε, είμαι αποφασισμένος να ζήσω σε ολότητα, αγαθότητα, ομορφιά. Με άξονα λοιπόν το καλλιτεχνικό αντικείμενο και πρόκριμα τη διέγερση αίσθησης και διάνοιας, 43 καλλιτέχνες οροθετούν έναν φαντασιακό εικαστικό χώρο, όπου η ζωγραφική, με την εμπειρία του οράν, ως γλώσσα και εκφραστική πράξη μαζί επιστρατεύεται για να αφηγηθεί -άλλοτε παραστατικά, άλλοτε υπαινικτικά-, να αρθρώσει νοήματα, να απελευθερώσει επιθυμίες, να καταδυθεί σε πτυχές της ανθρώπινης ψυχής.
Οι ιστορικοί τέχνης Ευαγγελία Καϊράκη και Μαρία Μόσχα Καρατζόγλουσημειώνουν:
«Μέσα σε έναν ενιαίο, αδιάλειπτο χώρο, όπου ζητούμενο είναι από τη μία η μορφική αυτονομία, η ζωγραφική αποτύπωση ή η λεκτική εκφορά της εικαστικής / γλωσσικής σύνθεσης κι από την άλλη το περιεχόμενο και οι στόχοι της, εικαστικές τέχνες και λογοτεχνία συναντώνται. Η ζωγραφική, λοιπόν, ως σιωπηλή ποίηση, εφόσον αναφέρεται σε πράξεις που συμβαίνουν αυτή την στιγμή και η ποίηση ως ομιλούσα ζωγραφική, εφόσον αναφέρεται σε πράξεις που έχουν συμβεί ήδη ( Άς γάρ οί ζωγράφοι πράξεις ως γινομένας δεικνύουσι, ταύτας οί λόγοι γεγενημένας διηγούνται και συγγράφουσιν, Πλούταρχος) συνδιαλέγονται, αναστοχάζονται, συγκλίνουν και αλληλεπιδρούν μέσα από διαφορετικές αισθητηριακές οδούς, με κοινό παρονομαστή τη μίμησιν, κατά τον Αριστοτέλη, οπτικών εμφανίσεων και ανθρωπίνων πράξεων, αντίστοιχα. Προαπαιτούμενη η ιδέα, αυτοδύναμη και ενδελεχής, ως μοχλός δημιουργίας.

Πέμπτη, 17 Μαΐου 2018

«Τέχνη είναι να είσαι απολύτως ο εαυτός σου»

Ομαδική έκθεση στην γκαλερί Dépôt, στο Κολωνάκι σε οργάνωση του Δημήτρη Λαζάρου με ελεύθερη είσοδο
πηγή: http://www.naftemporiki.gr/story/1333186/texni-einai-na-eisai-apolutos-o-eautos-sou

Σε επιμέλεια του ιστορικού τέχνης και επίκουρου Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Κωνσταντίνου Βαφειάδη, και οργάνωση του Δημήτρη Λαζάρου, πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα εως τις 20 Απρίλη 2018 έκθεση  με πηγή έμπνευσης τα λόγια του Γάλλου λυρικού ποιητή Paul Verlaine: «Τέχνη είναι να είσαι απολύτως ο εαυτός σου», 69 σύγχρονοι εικαστικοί παρουσιάζουν μικρών διαστάσεων έργα ζωγραφικής, γλυπτικής και φωτογραφίας, στην ομαδική έκθεση «η Τέχνη, ο Εαυτός μου», στην Γκαλερί Dépôt: Νεοφύτου Βάμβα 5 - Κολωνάκι.
Χορταριά Κατερίνα, Άτιτλο, 40x50cm, Λάδι σε καμβά.

Ο Paul Verlaine χαρακτηρίζεται ως ένας καθαρά λυρικός ποιητής που σημάδεψε μια μετάβαση από τον ρομαντισμό στο κίνημα του συμβολισμού και διακρίνεται για το μουσικό αποτέλεσμα της γραφής του, μέσα από τη χρήση αρκετών μυστικών της γαλλικής προσωδίας, όπως τις παρηχήσεις, τις συνηχήσεις και τους ανισοσύλλαβους στίχους.




Πεθαίνει η Δημοκρατία;




Ενα από τα πολύκροτα βιβλία της εποχής είναι αυτό με τον τίτλο «Πώς πεθαίνουν οι Δημοκρατίες» («Ηow Democracies die»), των καθηγητών του Χάρβαρντ, Steven Levitsky και Danile Ziblatt.
Και μόνο το γεγονός ότι εκδόθηκε ένα τέτοιο βιβλίο, το οποίο μάλιστα έχει και σοβαρές πωλήσεις, λέει πολλά. Η ουσία του είναι ότι στη σημερινή εποχή δεν χρειάζεται η επιβολή δικτατορίας για την φίμωση των ενοχλητικών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.
Σήμερα οι αυταρχικοί ηγέτες απλά χρησιμοποιούν τη δύναμη του Κράτους για να αναγκάσουν τους ιδιοκτήτες των ΜΜΕ που τους ασκούν κριτική, είτε να συμμορφωθούν με τις επιθυμίες τους και να σταματήσουν, είτε να τα πουλήσουν σε φιλικά πρόσωπα προς το καθεστώς.
Τα παραδείγματα είναι πολλά και αναμφισβήτητα. Η εταιρεία «Dogan» στην Τουρκία, πιθανόν o πιο σημαντικός δημοσιογραφικός οργανισμός στη χώρα αυτή, είχε στην ιδιοκτησία του, εκτός των άλλων, την εφημερίδα «Χουριέτ», καθώς και τον τηλεοπτικό σταθμό «CNN Turk». Το 2009 το υπουργείο Φορολογίας της χώρας επέβαλε στην εταιρεία αυτή ένα πρόστιμο δυόμιση δισεκατομμυρίων δολαρίων για φοροδιαφυγή. Για να πληρώσει το τεράστιο αυτό πρόστιμο άρχισε να πουλά και να κλείνει διάφορα μικρότερα ΜΜΕ που είχε στην κατοχή του. Τον προηγούμενο μήνα το συγκρότημα πουλήθηκε σε ένα συγκρότημα φίλων του Τούρκου Προέδρου. Κάτι ανάλογο συνέβη και στη Ρωσία. Ο Πούτιν χρησιμοποίησε την υπηρεσία Φορολογίας ενάντια στον ανεξάρτητο τηλεοπτικό σταθμό «NTV» εξαναγκάζοντας τον ιδιοκτήτη του να τον πουλήσει σε μία εταιρεία που ελέγχεται από το κράτος. Το πρόβλημα… λύθηκε. Κάτι παραπλήσιο συνέβηκε και στην Βενεζουέλα του Νικολάς Μαδούρο.
Τι άμεση σχέση μπορεί να έχουν όλα αυτά μ’ εμάς; Τον τελευταίο καιρό ο πρόεδρος Tραμπ επιτίθεται ενάντια στην Amazon, αλλά στην ουσία στόχος του είναι η εφημερίδα «Washington Post», ιδιοκτησίας του Μπέζος, ιδρυτή της Amazon. Η μετοχή της Amazon έχασε 53 δισεκατομμύρια δολάρια από την αξία της τη Δευτέρα μετά τα tweets του Προέδρου.
Ο Μπέζος είναι από τους πιο πλούσιους, άρα αντέχει. Είναι όμως πιθανόν άλλοι μέτοχοι να τον πιέζουν για να μετριάσει την κριτική που η εφημερίδα του ασκεί στον Πρόεδρο. Ούτως ή άλλως και μόνο το γεγονός των προεδρικών επιθέσεων αποτελεί κάτι το πρωτοφανές για τα αμερικανικά δεδομένα.
Τώρα όσον αφορά την κατάσταση στην Ελλάδα, τα γνωρίζετε. Δείτε, για παράδειγμα, ποιοι ελέγχουν τα εκεί ΜΜΕ και βγάλτε τα συμπεράσματά σας. 
***************

Έφυγε από τη ζωή τη Δευτέρα 14 Μάη 2018,σε ηλικία 87 ετών ο διάσημος συγγραφέας και δημοσιογράφος, Τομ Γουλφ, γνωστός περισσότερο για τα έργα του «Bonfire of the Vanities» και «The Right Stuff».


«ποτέ δε θα συνειδητοποιήσεις πόσο παρελθόν είναι ραμμένο στο σακάκι σου»

Τομ Γουλφ




ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Ενας απ΄οτους καλούς μου φίλους, ο Αναστάσιος Κουτσογιάννης,  μετέφερε την είδηση τα ξημερώματα για αυτόν τον άλλο καλό μας φίλο. 

Αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες και επιδραστικότερες μορφές της δημοσιογραφίας και των γραμμάτων του 20ού αιώνα. Ο Τομ Γουλφ (Tom Wolfe) μαζί με τον Χάντερ Τόμπσον, τον Νόρμαν Μέιλερ, τον Τρούμαν Καπότε και την Τζόαν Ντίντιον δημιούργησαν τη «Νέα Δημοσιογραφία» ένα καινοτόμο στυλ καταγραφής γεγονότων και ρεπορτάζ το οποίο εμπεριείχε έντονο το λογοτεχνικό στοιχείο.
Ζούσε στη Νέα Υόρκη από τις αρχές τις δεκαετίας του ‘60 και συνεργαζόταν μέχρι τέλους με την εφημερίδα «New York Herald – Tribune». Ο Γουλφ απεβίωσε προχθές σε νοσοκομείο του Μανχάταν, έχοντας κλείσει πρόσφατα τα 88 του χρόνια.
Αποτύπωσε με τρόπο μοναδικό τη φαιδρότητα του «Αμερικανικού Ονείρου», έφερε σε επαφή το αμερικανικό κοινό με τις υποκουλτούρες των χίπις της Καλιφόρνια τη δεκαετία του ‘60, επηρέασε όσο λίγοι την ποπ κουλτούρα, κατέγραψε τη σαθρότητα της υψηλής κοινωνίας της Νέας Υόρκης μέσα στα βιβλία του, δεν έκρυψε ποτέ τις συντηρητικές του απόψεις, αλλά υπήρξε και ο εισηγητής ενός καινοτόμου, σχεδόν αναρχικού, τρόπου σκέψης πάνω στη συγγραφή δοκιμίων, μυθιστορημάτων και ρεπορτάζ.
Ο Τομ Γουλφ υπήρξε κάτι παραπάνω από συγγραφέας-δημοσιογράφος. Υπήρξε μία σχολή από μόνος του, ενώ οι τεχνικές που εισήγαγε διδάσκονται στις πλέον σύγχρονες σχολές δημοσιογραφίας.
Αγάπησε τη Νέα Υόρκη όσο λίγοι και αποτύπωσε κάθε της πτυχή στα κείμενά του με τρόπο μοναδικό, γλυκόπικρο, που μόνο ο Γούντι Αλεν έχει καταφέρει να την αποτυπώσει στις ταινίες του. Βαθιά επηρεασμένος από τον Μπαλζάκ, ο Γουλφ παρακινούσε τους νέους συγγραφείς να βγουν στο δρόμο και να αλληλεπιδράσουν με την κοινωνία έξω.
Ο,τι υπήρξε ο Μπαλζάκ για τη Γαλλική λογοτεχνία, είναι και ο Γουλφ για τα αμερικανικά «γράμματα». Ενας γνήσιος εκφραστής της ματαιότητας, ένας αποδομητής της σύγχρονης κοινωνίας και ένας τέλειος εκφραστής των περιθωριακών του κόσμου αυτού.
Τα «λεκτικά πυροτεχνήματά» του προσυπέγραφαν τον φλεγματικό του τρόπο γραφής και του χάριζαν διθυραμβικά σχόλια και επαίνους στον μοναδικό του τρόπο προσέγγισης του λόγου από κορυφαίους μελετητές της αγγλικής γλώσσας. Η μοναδικότητα της έκφρασής του, του επέφερε το 2010 το μεγάλο βραβείο από το Εθνικό Ιδρυμα Βιβλίου των ΗΠΑ για τη συμβολή του στην αμερικανική λογοτεχνία.
Συγγραφέας 17 βιβλίων, με πιο αναγνωρίσιμο το «Στον βωμό της ματαιοδοξίας», μτφρ. Λίνα Σταματιάδη, εκδ. Aquarius, 1989, του εξαιρετικού «The Right Stuff», 1979, αλλά και του κατά πολλούς, κορυφαίου δείγματος της «Νέας Δημοσιογραφίας» «The Electric Kool-Aid Acid Test», ο Γουλφ πάντα ξεπερνούσε τα όρια του αστικού καθωσπρεπισμού και αποδείκνυε πως η λάμψη κρύβεται τελικά μονάχα πίσω από τις αστραφτερές λέξεις.
Η εικόνα του, με τα φανταχτερά λευκά κοστούμια του, σχεδιασμένα από τους μεγαλύτερους μόδιστρους της εποχής, μπορούσε να παραπλανήσει και να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα για τον τρόπο ζωής του. Ο ίδιος παρέμεινε πολέμιος και σαρκαστής της επιδειξιομανίας του νεόπλουτου, αμερικανικού «life style», χαρακτηρίζοντας με σαφώς ειρωνικό τρόπο τις στυλιστικές του επιλογές ως «νεο-επιτηδευμένες» (radical chic).

Τετάρτη, 16 Μαΐου 2018

"Η ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ"
του Paul Ricoeur
εκδόσεις ΚΑΡΔΑΜΙΤΣΑ




Με την «Αφηγηματική λειτουργία» ο P. Ricoeur προσπαθεί να διαγράψει μια γενική θεωρία του αφηγηματικού λόγου, που συμπεριλαμβάνει και τις «αληθινές» αφηγήσεις των ιστορικών και τις «επινοημένες» αφηγήσεις των μυθιστοριο­γραφίαν, μέσα από τη δυνατότητα οριοθέτησης της πράξης της αφήγησης που είναι κοινή και στους δύο αυτούς αφηγη­ματικούς τύπους. Η προσπάθεια αυτή δεν περιορίζεται στο επίπεδο του νοήματος, δηλαδή στον κοινό τρόπο διάταξης των προτάσεων στο επίπεδο του λόγου, αλλά προχωρά και στο επίπεδο της αναφοράς, δηλαδή στο γεγονός πως παρό­λες τις εμφανείς διαφορές στον τρόπο που η Ιστορία και η μυθοπλασία αναφέρονται στην πραγματικότητα, η καθεμιά από αυτές αναφέρεται, με τον δικό της τρόπο, στο ίδιο θεμε­λιώδες χαρακτηριστικό της ατομικής και της κονωνικής μας υπόστασης, στην «ιστορικότητα», που σημαδεύει το θε­μελιακό και ριζοσπαστικό γεγονός πως κάνουμε Ιστορία, πως είμαστε βυθισμένοι στην Ιστορία, πως είμαστε ιστορικά όντα. Με τον τρόπο αυτό, το πρόβλημα τελικά είναι να δει­χτεί με ποιο τρόπο η ιστοριογραφία και η μυθοπλασία συμ­βάλλουν στην περιγραφή και στην επαναπεριγραφή της ιστο­ρικής μας συνθήκης, ή, αλλιώς, να δειχτεί η αμοιβαία σχέση ιστορικότητας και αφηγηματικότητας.

Με το δεύτερο δοκίμιο, «Αφηγηματικός χρόνος», ο συγγρα­φέας επεκτείνει αυτή την προσπάθεια του προς την κατεύθυν­ση της έρευνας του αφηγηματικού χρόνου, δεχόμενος σαν βασική υπόθεση εργασίας πως ανάμεσα στην αφηγηματικό- τητα και στη χρονικότητα υφίσταται μια πολύ στενή σχέση, και προτείνοντας μια προσέγγιση του σχετικού προβλήμα­τος που φιλοδοξεί να ξεφύγει από τη διχοτομία ανάμεσα στη χρονολογικότητα της διαδοχής των γεγονότων από το ένα μέρος, και στην α-χρονολογικότητα των μοντέλων που χρη­σιμοποιούν οι στρουκτουραλιστές κριτικοί της λογοτεχνίας από το άλλο.

Τρίτη, 15 Μαΐου 2018

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ





Κριτική ανάγνωση του Θωμά Τσαλαπάτη
 για το ποιητικό βιβλίο "ΣΠΟΡΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ" εκδόσεις ΕΚΑΤΗ, του Χρήστου Κατρούτσου που λάβαμε δημοσιευμένη στα ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ






Γράφει για το βιβλίο ο  Θωμάς Τσαλαπάτης που γεννήθηκε το 1984 στην Αθήνα. Σπούδασε στο τμήμα Θεατρικών Σπουδών της  Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών. Το 2011 δημοσίευσε την πρώτη του ποιητική συλλογή, Το ξημέρωμα είναι σφαγή Κύριε Κρακ (εκδ. Εκάτη) η οποία βραβεύτηκε µε το Κρατικό Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα (2012). Το 2015 κυκλοφόρησε η δεύτερη ποιητική του συλλογή, Άλµπα (εκδ. Εκάτη). Το 2017, η Άλµπα κυκλοφόρησε στα γαλλικά από τις Editions Desmos σε μετάφραση της Nicole Chaperon. 

Το 2016, έγραψε τα κείμενα για την παράσταση Ανκόρ, η οποία ανέβηκε την ίδια χρονιά σε σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου στο θέατρο Άττις. Τα κείμενα για την παράσταση, εκδόθηκαν το 2017 από τις εκδόσεις Μωβ Σκίουρος με τον τίτλο «Πνιγμός». Ποιήματά  του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ιταλικά, και τα ισπανικά.
Τα τελευταία χρόνια αρθρογραφεί στην «Εφημερίδα των Συντακτών», στην εφηµερίδα «Εποχή» και σε άλλα έντυπα και διαδικτυακά περιοδικα



Χρήστος Κατρούτσος, Σπορά για μια Κυριακή
γράφει ο Θωμάς Τσαλαπάτης

Η σπορά του ποιητή μιλά για τον κόσμο όπως του δόθηκε. Με τα στοιχεία, τα σύμβολα και τα σημεία του. Με τις κλεψύδρες που πια δεν κλαίνε και αυτοκτονούν σαν κάνουν άμμο το γυαλί, με τη θηλή που ξεκουμπώθηκε και χύθηκαν τα φιλιά και με τον πόνο που τσούζει στο ωραίο. Ο ποιητής δεν εξατομικεύει. Ο ποιητής προσωποποιεί. Ψάχνοντας το πρόσωπό του στο πρόσωπο του κόσμου.  Με μια πυξίδα να επιλέγει τέσσερα τυχαία σημεία, ανάμεσα στα άπειρα σημεία. Δεξιά: ο θάνατος που λαχανιάζει στους αυτόχειρες. Αριστερά: η ιστορία που σκότωσε τη φύση.  Επάνω: η συγκομιδή του φόβου. Και κάτω: τα δάση των ανθρώπων.
Εδώ τα πράγματα έχουν τη δική τους ηθική. Δεν ηθικολογούν. Μόνο πράττουν εντός ενός συστήματος, ο πυρήνας του οποίου μονίμως μας διαφεύγει. Το μόνο που έχουμε είναι λέξεις. Όχι για να αποκωδικοποιήσουμε. Μοναχά για να τον πλησιάσουμε. Λαθραίοι μαζί και ιδιοκτήτες.
Και η ποίηση να φέρνει σε μίσχους αγκαθιών/υπόσχεση πετάλων.
Άλλοτε να μοιάζει με εξόρυξης πορφύρας απ το χώμα
Και άλλοτε με μια δέηση αλμυρή:
Θάλασσα,
Δώσε τους την άνωση
Για τα κορμιά που ράγισαν μες στην ορθοστασία

 


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ


Τίτλος:                                     «ΣΠΟΡΑ για μια Κυριακή»
Συγγραφέας:                             Κατρούτσος Χρήστος
Έτος 1ης  Έκδοσης:                   2017
Διαστάσεις:                               14 x 21
Αριθμός Σελίδων:                    48 (Σαράντα οκτώ).
Κατηγορία:                                Ποίηση
ISBN: 978-960-408-232-2
Εκδόσεις «ΕΚΑΤΗ», Υπεύθυνος ΧΡΗΣΤΟΣ Κ. ΝΙΚΟΛΑΚΗΣ

Ο Χρήστος Κατρούτσος γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Σπούδασε θετικές επιστήμες και απασχολήθηκε ως διευθυντής περιοδικών, υπεύθυνος διαφήμισης και αρθρογράφος σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα. Επίσης, ασχολείται με τις εικαστικές τέχνες έχοντας συμμετάσχει σε καταξιωμένες γκαλερί και χώρους Τέχνης σε ομαδικές εκθέσεις, ενώ έχει παρουσιάσει δυο ατομικές.
Είναι απόφοιτος του εργαστηρίου ποίησης του Ιδρύματος Τάκης Σινόπουλος. Το 2013 εξέδωσε την ποιητική συλλογή Στην τήξη του Ερέβους. Δοκίμια και ποιήματά του έχουν φιλοξενηθεί σε γνωστούς ιστότοπους και έντυπα του χώρου.
Στην ποίηση του Χρήστου Κατρούτσου διακρίνεται μια ενδοσκοπική τάση στην ύπαρξη με βλέψεις στην κοινωνικοποίηση της αναζήτησης. Ερωτήματα που προκύπτουν μέσα από συλλογικά ζητήματα και προσωπικά βιώματα αίρουν το φράγμα του χρόνου σ’ ένα εγχείρημα να αναζωπυρωθεί η μνήμη, ο εσωτερικός αναστοχασμός και η τόλμη για ρηξικέλευθες προτάσεις εξετάζοντας κριτικά το σύγχρονο κοσμοείδωλο. Στην «ΣΠΟΡΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ» επιχειρείται με εκφραστική ενάργεια και αίσθηση υποφώσκοντος λυρισμού η διερώτηση για τις συνθήκες που άφησαν ανεκπλήρωτο τον έρωτα, αδιαχώριστο από την αγάπη, για το μεταφυσικό ορίζοντα που στένεψε και όποιες ευκαιρίες χάθηκαν καθώς οδηγούσαν σε αίσθηση υπαρκτικής πληρότητας και αγαστής κοινωνίας σχέσεων με τον άνθρωπο και τη φύση. Αντίδοτο στην απώλεια της υπαρκτικής πληρότητας όπως εκφράζεται στις παραπάνω εκφάνσεις είναι η τόλμη, η άρση του διστακτικού «αν» με προϋποθέσεις κριτικής αναθεώρησης. Το βιβλίο συνθέτει ποιητική πρόταση για το «πώς» θα γονιμοποιηθεί ο επιθυμητός καρπός στο αυχμηρό τοπίο των καιρών μας.

Καμπάνες κόλασης

Μην περιμένεις να σημάνει δώδεκα
Σε μια καμπάνα δεχόμενη την κόλαση,
Να κρύβονται Κουασιμόδοι.
Ακόμη και στο παρά πέντε,
Πιάσε τον λεπτοδείκτη καρφώνοντας
Κατάστηθα τις ώρες
Να δεις πόσες χαμένες μέρες θα χυθούν.

Δευτέρα, 14 Μαΐου 2018

'Ενα κείμενο της Ξένια Πολίτη που λάβαμε, με τίτλο "KΑΡΥΩΤΑΚΗΣ – ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ Ο Πεισιθάνατος στην καρδιά μιας Πρέσβειρας της ζωντανής ζωής" δημοσιευμένο στα ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ




Ξένια Πολίτη
Γεννήθηκα, σπούδασα, εργάζομαι στην Αθήνα. Mεταξύ άλλων, αποφοίτησα από το Εργαστήριο Υποκριτικής Τέχνης «Άροδο» του Άκη Δαβή και παρακολούθησα σεμινάρια υποκριτικής με τη Ρούλα Πατεράκη, την Άντζελα Μπρούσκου, τον Κωνσταντίνο Αρβανιτάκη, τον Νίκο Καραθάνο, τον Νίκο Κορνήλιο και αρκετούς άλλους.

Ξεκίνησα με τη θεατρική ερμηνεία τεσσάρων ρόλων στο «Αχ Μωρό Μου Αγαπημένο» σε κείμενο - σκηνοθεσία του Λεωνίδα Τσίπη, καθώς και ερμηνεία - σκηνοθεσία σε θεατρικούς του μονολόγους το 2005 στη «Θύρα Τέχνης». Το 2005 και το 2006, συμμετείχα στο έργο «Λεόντιος και Λένα» του Γκέοργκ Μπύχνερ σε σκηνοθεσία Αγγελικής Κουνενιδάκη στα θέατρα «Μύλοι Σαραντόπουλος» και «Σημείο». Το 2008 πήρα μέρος στην ταινία «Η μουσική των προσώπων» του Ν. Κορνήλιου.
Παρακολούθησα μαθήματα θεατρικής γραφής με τη Χρύσα Σπηλιώτη στο «Θέατρο των Αλλαγών» καθώς και στο εργαστήριο θεατρικής γραφής στο θέατρο «Επί Κολωνώ» με τον Ανδρέα Φλουράκη.
Το 2010 με το “CLOTHING PROJECT’’ στο  θέατρο «επί Κολωνώ», παρουσίασα ως συγγραφέας, τη σκηνή «Στενός κορσές» από το  πρώτο μου θεατρικό έργο  «ΤΕΡΜΑ», σε σκηνοθεσία Ελένης Σκότη και Πέπης Μοσχοβάκου ενώ, το 2014 στο «Επί Κολωνώ» ξανά, επιλέγεται και παρουσίαζεται η σκηνή «Μπαλαρίνα στο ταψί» από το δεύτερο έργο μου, «ΕΦΙΑΛΤΗΣ Η ΕΛΠΙΔΑ», (το οποίο και ολοκλήρωσα το 2016), σε σκηνοθεσία Πέπης  Μοσχοβάκου.
Τον Φεβρουάριο του 2018, εξεδόθησαν σε κοινή έκδοση από τις εκδόσεις «Βακχικόν», και παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση  που έλαβε χώρα στο Polis Art Cafe, στην Αθήνα, τα δύο πρώτα μου θεατρικά έργα «ΤΕΡΜΑ»  κι «ΕΦΙΑΛΤΗΣ Η ΕΛΠΙΔΑ».

Ενδιαφέρομαι για τις Τέχνες και τα Γράμματα. Εκτιμώ τους δίκαιους προσωπικούς, τους κοινωνικούς αγώνες·  τον ανθρωποκεντρισμό των προγόνων μας πριν παραδοθεί στη Δύση αμαχητί.
Τέλος, έλκομαι από τη γραφή και τον λόγο σε όλες τους τις εκφάνσεις. Άρθρα μου δημοσιεύονται κάθε μήνα, σε λογοτεχνικά και πολιτικά sites, καθώς και σε περιοδικά. Συγγράφω κυρίως θεατρικά έργα, γιατί η Δραματουργία (δρᾶμα + ουργία) είναι ένας λόγος όπου με λίγη Ποίηση γίνεται Λόγος Πανουργικός.



KΑΡΥΩΤΑΚΗΣ – ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ Ο Πεισιθάνατος στην καρδιά μιας Πρέσβειρας της ζωντανής ζωής.

της  Ξένια  Πολίτη  














"Η Μαρία Πολυδούρη στο κρεββάτι του πόνου"









Ήταν ένα διαβολεμένο ερωτικό δίπολο που διελύθη εις τα εξ ων συνετέθη. Έμενε να το διαβάσουμε και να το τραγουδήσουμε. Έγραψε θαυμάσια γι’ αυτούς τους δύο η Λιλή Ζωγράφου, και μετά  η Λένα Πλάτωνος, μελοποίησε μέσα σ’ ένα βράδυ, ένα αριστουργηματικό δίσκο με δεκα τρία ποιήματα του Καρυωτάκη.

Ήρθε η Μαρία Βουμβάκη αργότερα, ευτυχώς, η οποία με  το ροκ- ηλεκτρονικό λεπτούργημα της «Σεμνότητος», πιστεύουμε πως έδωσε τέλος στις πληκτικές, μουσικές μελλούρες των Ποιητών της εποχής, αναδύοντας ως εκ θαύματος, το Ρόδο του ποιήματος της Πολυδούρη, το ρόδο το Αισθησιακό και το Άσπιλο. Ακούστηκε ο αληθινός παλμός της καρδιάς της Μαρίας, ενός  φλογερού, πανηδονικού νάρκισσου.


Και να το άσμα:










«Σεμνότης»




Ακολουθεί πρόζα:

Ο Τάκης και η Μαρίκα έχουν γνωριστεί.
ΚΟΣΜΙΚΟΝ ΟΙΝΟ-ΤΕΪΟΠΟΤΕΙΟΝ, ΒΡΑΔΑΚΙ.
 (Προσφορά μπουκέτου ανθέων στη δεσποινίδα).

ΠΟΛYΔ: Ευχαριστώ. Πώς τα κατάφερες και με ξετρύπωσες εδώ μέσα κι ήρθες  τρεχάτος! Ανησυχούσα μην τυχόν και δε με δεις.
ΚΑΡΥΩΤ: Τα μάτια σου, σα δυο αστέρια μου φώτιζαν από την πόρτα και μου ’δειξαν τον δρόμο
ΠΟΛΥΔ: Για να φωτίσω μια στιγμή τον δρόμο σου μου γέμισε τα μάτια η νύχτα αστέρια
ΚΑΡΥΩΤ: Τί ωραία που είσαι!
ΠΟΛΥΔ: Σου αρέσει το φόρεμα; Μόνη μου το ‘ραψα.
ΚΑΡΥΩΤ: Είσαι η ίδια η Ποίηση, το ζωντανό τραγούδι.
ΠΟΛΥΔ: Στο σπίτι θα σου δείξω πώς το σχεδίασα και το ζωγράφισα.
ΚΑΡΥΩΤ: (παραγγέλνει) Ένα τσάϊ.
………………………………………………………………………………………………
Θα μπορούσε κανείς να υπονοήσει, πως η Μαρία του κάνει μια έμμεση πρόταση προς ερωτική συνεύρεση στο σπίτι της κι ο Κώστας, σκοπίμως την αποφεύγει και υπεκφεύγει.

Ο έρωτάς τους, ως γνωστόν, θα μείνει, πλατωνικός.



Τα μάτια της ακόμα αστράφτουν, η γυναίκα αυτή ήθελε να ζήσει (και στη σύντομη ζωή της, όντως βίωσε τα πάντα με πάθος), κυρίως όμως, ήθελε να καεί από έρωτα, καιόμενη να τον προσμένει στην πόρτα της, λίγο μετά το πρώτο φιλί, με όλο το αίμα της να τον καλεί, να περιμένει τον Τάκη της, λαχταρώντας ένα του γράμμα, μια λέξη του ακριβή (ήταν κι ακριβομίλητος πανάθεμά τον) και, πάνω στο ζενίθ του έρωτικού της σκιρτήματος, σκίζοντας αχόρταγα τον φάκελο, διαβάζει:



«Τὸ θάνατό μας χρειάζεται ἡ ἄμετρη γύρω φύση / καὶ τὸν ζητοῦν τὰ πορφυρὰ στόματα τῶν ἀνθῶν / Ἂν ἔρθει πάλιν ἡ ἄνοιξη, πάλι θὰ μᾶς ἀφήσει, / κι ὕστερα πιὰ μήτε σκιὲς δὲν εἴμεθα σκιῶν. / Τό θάνατό μας καρτερεῖ τὸ λαμπρὸ φῶς τοῦ ἥλιου./ Τέτοια θὰ δοῦμε ἀκόμη μιὰ δύση θριαμβική, / κι ὕστερα φεύγουμεν ἀπὸ τὰ βράδια τοῦ Ἀπριλίου, / στὰ σκοτεινὰ πηγαίνοντας βασίλεια πέρα κεῖ».


Πείτε μου αλήθεια τώρα, ποιά γκόμενα δε θα ξενέρωνε;

Και το παρακάτω, εφόσον κι αυτό ανεκδιήγητο, ακολουθεί με πρόζα:  

(Στο προηγούμενο μέρος, βράδυ ξανά. Ακούγεται μια άρια από τη φθισική Τραβιάτα, ω! τί σύμπτωση... )

ΚΑΡYΩΤ: Πόσο σ’ αγαπώ Μαρίκα μου
ΠΟΛΥΔ: Λατρεμένε μου κι εγώ να μη σε πιστεύω και να σε στενοχωρώ με τη ζήλεια μου. Είμαι           ανίκανη να νιώσω το θησαυρό που κρύβεις στην ψυχή σου…
ΚΑΡΥΩΤ: (της φιλάει τα χέρια) Σσσς άκου το τραγούδι «Πεθαίνω απελπισμένος».Θα ‘θελα όταν θα     πεθάνουμε, όταν ο ένας πεθάνει πριν από τον  άλλον, να θυμηθεί αυτό το τραγούδι. Και τη               στιγμή που είμαστε τώρα μαζί
ΠΟΛΥΔ: Γιατί Τάκη; Γιατί εάν πεθάνω εγώ στην αγκαλιά σου μέσα, στα χάδια της αγάπης σου να     θυμηθώ τη στροφή αυτή; Ή αν εσύ πεθάνεις που δε θέλω να υποθέσω κάτι τέτοιο, στην                     αγκαλιά της άπειρης αγάπης μου, γιατί να πεις, «Πεθαίνω απελπισμένος»;
ΚΑΡΥΩΤ: Σ’ αγαπώ!
ΠΟΛΥΔ: (παύση) Μόνο γιατί με αγάπησες γεννήθηκα, γι’ αυτό η ζωή μου εδόθη…

Η τελευταία ατάκα της έγινε ποίημα και τραγούδι. Κι ήταν ο ύμνος της αγάπης και της ζωής.

Μια ιδιοτελής (ούσα ερωτευμένη), μια ακατανίκητη λύσσα πλησμονής, αχορτασιάς,  στοίχειωνε τον έρωτα της Πολυδούρη, που αφού δεν ευοδώθηκε σε συνουσία, δεν μπόρεσε να κατασταλεί, έστω να χαρεί λίγο και ν’ απαγκιάσει σε μια ευλογημένη συνθήκη, πουθενά, ποτέ  και με κανέναν τρόπο. Απλώς, όλοι αργά ή γρήγορα, βρίσκουν  ένα  «κόλπο» ξεγελάσματος του εαυτού τους, με την  υποκατάσταση του «απόλυτου» αισθήματος, που επειδή το προσέβαλλες  σ’ εκδικείται… Φεύ! τέτοιοι είναι οι έρωτες των Ποιητών (κι όχι μόνον των Ποιητών), που δε λυτρώνονται και εγκαταλείπονται, αρρωσταίνουν, τους αρρωσταίνουν και τους πεθαίνουν χίλιες φορές στη ζωή και μια τελευταία, στον θάνατο.

Την αυτοκτονία του λατρεμένου της που την εγκατέλειψε ενώ εκείνη του πρόσφερε όλη τη ζωή της, (αυτή η «ελευθεριάζουσα συνάδελφος», η φεμινίστρια  με το αποστομωτικό της, λέγειν, η «εξώλης και προώλης» για τις κοινωνικές νόρμες της εποχής που, προκειμένου να μην τον χάσει, υπέπεσε και τον παρακαλούσε για κάθε συμβιβασμό), αυτό του το διάβημα, πώς θα μπορούσε να το διαχειριστεί; Και δη, εάν εγνώριζε, ότι δεν αυτοκτόνησε γι’αυτήν… Έτσι ακριβώς:

Το ότι δεν τον κρατησε εκείνη τη στιγμή έστω, στην ποδιά της, ήταν το θέμα και  γι’ αυτήν, δε θα μπορούσε να είναι ποτέ νεκρός. Γίνηκε  ένας Άτοπος κι αυτό ήταν χειρότερο.Έτσι, όσο να πεις, γλυκά σε ανακουφίζει μια ένεση μορφίνης, στο τελευταίο στάδιο της φθίσης σου, της συναισθηματικής και φυσικής σου κατάπτωσης (που είναι και πολύ ''κόμιλ φο'' πράξη, θα σημειώναμε). Δεν υπάρχει λόγος να παραδέρνεσαι σαν ανόητος με τα κύματα, με τη βία του να μην καταφέρνεις να πνιγείς όταν ξέρεις κολύμπι, με σιδερικά και πιστόλια που δεν ξέρεις ν’ απασφαλίζεις ή με κάτι τελευταία σημειώματα «ηθελημένης ασάφειας του ανίατού σου, τραύματος» (...) , πριν μπήξεις εν τέλει, μια σφαίρα, στην καρδιά!




Πώς θα μπορούσε να καταλάβει την τερψιθυμία με τον θάνατο που έφερε εκείνος, μια  παθιασμένη Πρέσβειρα της ζωής;



Φαντάζομαι ότι κάτι τέτοιο θα ήταν ακατανόητο για έναν άνθρωπο σαν την Πολυδούρη.Όπως πιθανώς θα ήταν ακατανόητο, πώς μια τραγική ατυχία της ζωής π.χ. της αρρώστιας του, της δημοσιοϋπαλληλικής μιζέριας τους, του πολέμου, του εκβιασμού του από ιταμούς πολιτικάντηδες, (ό,τι βασάνιζε δηλαδή τον Καρυωτάκη, μα το οτιδήποτε*), θα μπορούσε να παραβγεί με τον έρωτά της για εκείνον, και να νικήσει. Και η Πολυδούρη έδωσε έναν άνισο αγώνα, ένιωσε καταγέλαστη, ηττήθηκε. Ηττήθηκε το πάθος και η πίστη δύο ανθρώπων, που η ίδια θα χάλαγε τον κόσμο, προκειμένου να ήταν μαζί.





Ο Πόνος όμως, μεταξύ Θανάτου και Ζωής, θα λέγαμε, πως αποτελούσε το εξαίσιο, κοινό, ηδονιστικό τους τοπίο· ασχέτως ο καθένας τους πώς θα τον βίωνε. Ας κλείσουμε με αυτό: Έναν τόπο αλληλογραφίας:
[…]
 ΠΟΛΥΔ: Τίποτε δεν έχει ενδιαφέρον για μένα που δεν είναι από σένα, που δεν μιλεί για σένα, Τάκη. Ετοιμαζόμουν για να βγω έξω, στον καθρέφτη δε βλέπω το δικό μου, βλέπω το δικό σου πρόσωπο·    […] Τάκη, με θυμάσαι καμιά φορά; Πες μου, πονείς λίγο στη σκέψη ότι η αγάπη μου σε σένα είναι μεγάλη σαν ένας μεγάλος πόνος; Γιατί όχι; Πώς μπορεί; Η ψυχή η δική σου, που είναι όμοια         πονεμένη με τη δική μου, πώς δε θα μ'ένιωθε; δε θα συμπονούσε;
ΚΑΡΥΩΤ: Χρυσή μου, γιατί με ρωτάς αν πονώ στη σκέψη ότι μ'αγαπάς έτσι; Πονώ επειδή σ'αγαπώ περσότερο από όσο εφαντάστηκα ότι μπορούσα ποτέ ν'αγαπήσω.Τί έχω κάμει λοιπόν για να μη με πιστεύεις ακόμη; Ένα "Τάκη" ή ένα "πού είσαι;", καθώς τα βάζεις εκεί που πρέπει, φτάνουν ως την καρδιά μου.




ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

* Ο Καρυωτάκης, για τον χωρισμό και την αυτοκτονία, είχε φυσικά τους λόγους του που είναι άξιοι σεβασμού, ποικίλου σχολιασμού και τόννου μελάνης.  Στο άρθρο όμως αυτό, το δίπολο, «μπατάρει» προς την πλευρά της Πολυδούρη, οπότε και καταλογίστε μας απολύτως, αυτήν τη σκοπιμότητα…
** Όσον αφορά στα χειρόγραφα, το πρώτο ανήκει στον Ποιητή και το δεύτερο στην Ποιήτρια. Για τη σύνταξη του άρθρου, οι κάθε λογής πηγές που χρησιμοποιήθηκαν, είναι διαθέσιμες στον αναγνώστη.