Παρασκευή, 31 Μαρτίου 2017

Κριτική προσέγγιση
Στην ποιητική συλλογή «ΕΝ ΥΠΝΩ…»
Της Ελένη Γκίκα
εκδόσεις ΑΩ

Γράφει η Βάλη Τσιρώνη
Ιατρός-Νομικός-Λογοτέχνης
Συνεργάτης λογοτεχνικού περιοδικού ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 
Μέλος της Διεθνούς Ενώσεων Κριτικών Λογοτεχνίας
(υπό την αιγίδα της ΟΥΝΕΣΚΟ)









Κρατώ στα χέρια μου το ποιητικό αυτό βιβλίο της Ελένης Γκίκα, μια υπέροχη έκδοση εκδοτικά, με ανάγλυφο εξώφυλλο, 65 και πλέον σελίδων, με ωραία γραμματοσειρά στο εσωτερικό του, με το γνωστό κολοφώνα και με αυτιά, με εξαιρετικά επιλεγμένα χρώματα και εξώφυλλο που σε βάζει από το πρώτο κοίταγμα σε μια διάθεση ποιητική και παιχνιδιού.




Ξεκινώντας το αναγνωστικό ταξίδι στις σελίδες αυτού του βιβλίου της ποιήτριας Ελένη Γκίκα, λαβαίνεις το όχημα σου, το πρώτο ποίημα με τον τίτλο «Το παιχνίδι με τις σοκολάτες».











«Τρώγε σοκολάτες μικρή μου
Τρώγε σοκολάτες!
Να θεωρείς ότι σοκολατένια είναι κάθε μεταφυσική.
Να θεωρείς ότι όλες οι θρησκείες
δεν σου μαθαίνουν τίποτε περισσότερο από
τη ζαχαροπλαστική»*
Λαθρεπιβάτης
κρατώντας σφιχτά
λαθρεπιβάτης ζωής
Ξύπνησε
και «πίσω από τις μάσκες»
ήταν
κυριολεκτικά
βουτηγμένη στις σοκολάτες
Κι ούτε νερό την καθάριζε
κι ούτε ο χρόνος

(από το ποίημα «ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΤΙΣ ΣΟΚΟΛΑΤΕΣ», σελ. 9 19 Ιουλίου 2006, ALS Ρόδος, σελ.9)


Και περνώντας τις διαβάσεις των σελίδων και των ποιημάτων το εσωτερικού του, αντιλαμβάνεσαι τούτο, πως δεν μπορεί δηλαδή να είναι τίποτε λιγότερο από ένα παιχνίδι στον ουρανίσκο της ψυχής μας, όλα τούτα τα ανάλαφρα, μεστά, θαυμαστικά και πλήρους νοήματος και αισθήσεων ποιήματα που βρήκαν ένα καταπληκτικό χώρο, τον ψυχισμό της ποιήτριας Ελένης Γκίκα και περάσαν στο χαρτί

Πνίγεται!
Μπουκωμένη ως συνήθως
σοκολάτα λευκή.
Ίσως εάν ήσουν απόψε;
Μπορεί και να μην
ήταν μια θάλασσα
από σοκολάτα
η ζωή.
Το προσωπείο, μονάχα, να προσέξεις
όταν θα έρθεις.
Να σε γνωρίσω.
Προτού πνιγώ
Ναί;

(«Μια θάλασσα από σοκολάτα», Σάββατο 1η Ιανουαρίου 2011, σελ.27)


Ρινίσματα σκέψεων, σαν ψηλαφημένα έμβολα πραγμάτων  στο στέρεο της άποψης των εμπνεύσεων της, η ποιήτρια Ελένη Γκίκα, μεταφράζει την ύπαρξη μέσα από πλαισιωμένα ερείσματα  μιας λαγαρής ψυχής που ακόμη μετοικεί νηφάλια στα ευρήματα μιας ηλικίας παιδικής δίχως να είναι η παιδική ηλικία όμως, και κατορθώνει κάτι φαινομενικά απροσπέλαστο: να κουμπώσει την ονομασία της παρουσίας στο διηνεκές, αναποδογυρίζοντας την  τιμολογημένη επάρκεια κάθε αφέλειας και να τη χαράξει με ακρίβεια στην πιατοθήκη του αλλόκοτου που περιέχει όλους τους χρόνους σε μια παρουσιασμένη συνοχή μνήμης, βηματίζοντας με διασκελισμούς τις αισθήσεις


«Έχω να ζήσω τρεις δρόμους»
τον πρίγκηπα Μίσκιν
 ποτέ δεν τον ξέχασε
 έφηβη όταν τον πρωτοδιάβασε
 και τον θυμάται ακόμα
τον θανατοποινίτη
 το τελευταίο πεντάλεπτο
 τη σκέψη και ύστερα τι;
 που; υπήρξα ποτέ και αν
 υπήρξα τώρα τι απόγινα;
 «γιατί μέσα στους 10.000
 Αυτό να συμβαίνει σε μένα;»
 Τρεις δρόμους έχει
 ακόμα να ζήσει
  η Λουκία, κανένα
 της έτυχε απόψε
 για ένα τηλέφωνο ψάχνει
 στο ξεχασμένο συρτάρι
 ένα μικρό βιβλιαράκι
 μοβ
 «σ΄ αγαπώ γιατί σ΄ αγαπώ»
« σ΄ αγαπώ γιατί η
Θύμησή σου με βοήθησε
 να διασχίσω τη θάλασσα»
 έγραψε και εικοσιπέντε χρόνια
 μετά, πριν δυο μήνες
 δηλαδή έφυγε
άραγε τόσο να είναι τρεις δρόμοι;

(«ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΛΟΥΚΙΑΣ», Σα. 11 Φεβρ..2012, Της Λουκίας ξαναδιαβάζοντας τον  «Ηλίθιο»)


Στο βιβλίο αυτό έχουμε να κάνουμε με στίχους τονισμένους στα φλασκιά των φράσεων, με επαλείψεις ζωής που φωνασκούν αγιοσύνη  στην αντίρρηση των αιτιών, λειτουργημένοι όχι στο μανουάλι της  νοσταλγίας, αλλά εκείνης της μνήμης που πλέκει τη μυθωδια της εξακολούθησης στο στρωμένο τρίξιμο του υποφερτού, καταπίνοντας το λειρί κάθε έξωθεν επιβολής.

Η ποιήτρια Ελένη Γκίκα διαθέτει στο οπλοστάσιο της μια έκφραση ποιητική πρωτότυπη, εμφανώς καταδική της, που βαλσαμώνει τη διαύγεια της ποίησης στο ανοιγμένο ντουλάπι της καρδιάς της και προτάσσει εύκρατο στη νοητή ξαπλώστρα της όρασης μας.

Με στραγγισμένα ταβάνια στιγμών, απαρέμφατα στο βοσκοτόπι των ποιημάτων της σε αυτή τη συλλογή, η ποιήτρια κατορθώνει να διευκρινίσει τον επιδομένο ζήλο της συναναστροφής της με τους ανθρώπους και τα πράγματα που την περιβάλλουν και να μεστώσει το θεωρείο των ξαφνιασμάτων με το όρθιο περιθώριο των στίχων της στο απρόσιτο φωνήεν μιας χειραψίας νοητής που κάνει με τον αναγνώστη.

«Εσύ θα ακούσεις μόνο
Ότι είσαι έτοιμος να ακούσεις
Αλλά και θα διαβάσεις
 ότι είσαι ικανός»

(από το ποίημα «ΤΑ ΣΑ ΕΚ ΤΩΝ ΣΩ», ΣΕΛ 56)

Οντας το 12ο ποιητικό της βιβλίο και το 35ο στη σειρά, η Ελένη Γκίκα έχει σαφώς υποτάξει τα όργανα της τέχνης της.

Εμείς να της ευχηθούμε η ξαστεριά του λόγου της να συνοδεύει πάντα τη γραφή της, στυπώνοντας αλήθεια  στη δεικτική πινακίδα της αντοχής και ο ποθητός λουτήρας των εμπνεύσεων της να τη φέρει σε ύψη δυσθεώρητα
Ποιητικά.